مضبوط قام

          ورونړو مونږ الله تعالىٰ انسانان پيدا كړوو، او په ښه صورت يې پيدا كړو. (القرآن) بيشكه مونږ انسان په ډير ښه صورت پيدا كړو (التين-4) مونږ يې په خپل ملك (دنيا) كښې آباد كړوو، مونږ نه جُدا جُدا كار اغستو د پاره يې مونږ په قامونو او قبيلو كښې تقسيم كړو او د پيژندګلو دپاره يې جدا ژبه راكړه. (القرآن) بيا تاسو مونږ جوړ كړې قانمونه قبيلى چې يو بل او پيژنئى (الحجرات-13) په دى ملك (نړۍ) كښې د اوسيدو دپاره زمونږ خالق الله تعالىٰ مونږ ته يو منشور (قرآن) راكړو، څنګه چې څه خلق راغونډ شى او يو ملك جوړ كړى، يو منشور تيار كړى، هم هغه راغونډ شوى خلق په خپله په خپل ملك كښې د جدا جدا كارونو دپاره په ګنړو ادارو كښې تقسيم شى.
          ورونړو هم د هغه شان دا نړى (دنيا) دالله تعالىٰ يو ملك دے او قامونه قبيلى ددے ملك ادارے او د ادارو څانګې دى او ورونړو تاسو ددے حقيقت نه خه خبر ئې چې د يو ملك په مضبوطيا كښى دادارو څومره غټ لاس وى كه چرے مونږ غواړو چې د الله تعالىٰ په ملك كښې د الله تعالىٰ نظام مضبوط شى نو دې د پاره د الله تعالىٰ ددې ملك ادارې او د ادارو څانګى چې قامونه قبيلې دى مضبوطول ضرورى دى.
          ورونړو مونږ په قام پښتانه يو چې د الله تعالىٰ ددې ملك يوه غټه اداره ده، راحٌې چې قدم د خپل قام نه واخلو، او دا قام د الله تعالىٰ ددې ملك يوه مضبوطه اداره جوړه كړو چې په ښه توګه د اسلام او انسانيت پكار راشى.
          ورونړو د يو قام دمضبوطيا دپاره په هغه قام كښې اتفاق راوستل او اتفاق قائم ساتل ډير اهم دى، اوس سوال دا دے چې د يو قام په خلقو كښې راوستو او قائم ساتلو دپاره په دے يو څو خبرو عمل لازمى دے.

  1. قامى ژبه كښې زدكړه:. په قامى ژبه كښې ټوله زده كړه (ټول نظام تعليم) د قام په اتفاق كښې غټ لاس لرى. حٌكه چې ژبه د قام قامى پيژندګلو ژورى ساتې. دويم قامى ژبه كښې زده كړه قام ته پوهه وركوى، په قام كښې ريسرچرز راپيدا كوى چې د قام د پرمختګ دپاره لازمى دې.
  2. يو شان نصاب:.په قام كښى اتفاق دپاره ضرورى ده چې دقام ټولو بچو ته( كه غريب دى او كه مالداره) دې يو شان زده كړه (يو شان نصاب تعليم) وركړى شى، دې سره به د قام سوچ رانزدې كول اسان شې چې د اتفاق دپاره لازمه خبره ده. د يو شان زده كړې دپاره ضرورى ده چې د سركارى او پرائيويټ خونحٌو (سكولونو) سليبس يو شى.
  3. دينى علمونه:.د پوهې حده پورى دينى علمونه قام ته د ښه اخلاقو، د انصاف او حق وركولو پوهه او طاقت وركوى چې په قام كښې د امن دپاره لازمى خبرې دى. او امن د قام د اتفاق او پرمختګ دپاره لازم دى. دى دپاره ضرورى ده چې عربئ ژبې ته دے (چې زمونږ مذهبى ژبه ده) په قامى نصاب كښې د ژبې په طور ضرور حٌې وركړى شې. چې د قام بچې د قرآن نه چې د الله تعالىٰ ددې ملك منشور دے په ښه توګه خبروى.
  4. سائنس او ټيكنالوجى:.د سائنس او ټيكنالوجې زده كړه د قام د معيشت او دفاعى مضبوطيا دپاره لازم دى ضرورى ده چې د مضبوط معيشت او دفاع دپاره د قام بچو ته په قامى ژبه كښې زده كړه (علم) وركړې شى چې دوى د سائنس او ټيكنالوجې په علمونو كښې د ژور تللو (ريسرچ) جوګه شى.
  5. غيرت:. حضورنبى كريمﷺ فرمائى چې حٌه غيرت مند يم او په چا كښې چې غيرت نه وى نو هغه د ړوند زړه مالك دے. اوس سوال دا پيدا كيږې چې اخر دا غيرت وائى څه ته چې د حضور نبى كريمﷺ غوندې عظيم انسان يې د خپلې غاړې هار جوړوى، غيرت په اسانو ټكوكښې د حٌان او د بل انسان د ناموس (عزت نفس) خيال ساتلو ته وائى، كه چرې يو انسان يواحٌې د خپل ناموس خيال ساتى خو دبل نه، نو دا انا پرستى ده، او انا چرې هم غيرت نه شې كيدى. دې دپاره ضرورى ده چې د قام بچو ته په قامى نصاب كښې د غيرت تلقين او پيژندګلو اوكړې شى. چه هغوئ بى غيرته او قام خرڅونكى پيژندې شى، چې دا قام بيا څوك بے غيرته خرڅ نه كړى.

منم ! ګرانه ده چې په خپل ژوند كښې ددې كروندې ميوه اوخروو، خو ورونړو په مونږ چې هر څنګه وه تيره شوه او تيره به شې. خو راحٌې چې يو شو او خپل راتلونكې كول ته د يو مضبوط پښتو قام تحفه وركړو، كار ګران او اوږد دے خو كه غر ډير هم اوچت شى، په سر يې لار وى.